Economische ontwikkeling als wondermiddel voor het Midden-Oosten is een fabel (2) – door Barry Rubin

Maar deze landen hebben echt geen Westerse regeringen nodig om economische ontwikkeling te bevorderen. Radicale regimes zoals dat van Libië onder Kolonel Gadaffi, Irak onder Saddam Hussein, of het islamistische Iran, gebruiken een deel van hun rijkdom voor ontwikkeling en een ander groot deel voor projecten als het bouwen van atoomwapens en het ondermijnen van hun buren.

Dus wat betreft de rijke landen is er niet veel dat het Westen kan doen om economische ontwikkeling te bevorderen. Maar hoe staat het met de landen die geen olie hebben? Laten we ze één voor één bekijken. In Libanon, bekend om zijn handelaars, zagen wij een self-made multimiljonair als eerste minister die de nadruk legde op economische ontwikkeling. Maar hij werd uit de macht gezet en vermoord. Interne conflicten, ideologie en de bemoeienis met buitenlandse avonturen verknoeiden de kans op economische ontwikkeling.

Hetzelfde geldt in nog grotere mate voor het Hamas-regime in de Gazastrook, dat het belangrijker vindt om Israël te bestrijden dan de levensstandaard te verhogen. Hoe kan het Westen helpen als er in het land zelf geen stuwende kracht bestaat?

Egypte

En zo komen wij bij Egypte terecht. De waarheid is dat Egypte een grote bevolking heeft, maar weinig middelen en een verschrikkelijke structurele en culturele situatie op het gebied van werkgelegenheid. Een voorbeeld: een grote Britse supermarktketen opende winkels in Egypte. Traditionalisten, radicalen en concurrenten (eigenaren van kleine winkels) brachten praatjes in omloop dat de supermarktketen Israël steunde en anti-moslim was. Ondanks de pogingen van het bedrijf om dit te ontkennen en te proberen de zaak te sussen, was de druk zo hoog dat zij moesten sluiten en het land verlaten.

Maakt een economische ontwikkeling gesteund door de VS, in een door de Moslimbroederschap gerund Egypte waar Salafisten zich bezighouden met oproerig geweld, enig verschil? Wat de Palestijnse autoriteit betreft: zij hebben groten bedragen aan financiële steun ontvangen maar ondanks enkele schijnbare successen – er is een groot aantal luxe flats gebouwd en mensen hebben hun overheidsbaan behouden – is er geen duurzame vooruitgang geboekt. Veel geld is terechtgekomen op buitenlandse bankrekeningen van de politieke leiders. Hamas zou de zaken op ieder moment over kunnen nemen, of het door Fatah geleide regime zou weer een oorlog met Israël kunnen beginnen.

Economische ontwikkeling klinkt mooi, maar in de praktijk is het meer iets om Westerse burgers tevreden te houden dan om echt een verschil te maken in het Midden-Oosten.

Toen Obama bijvoorbeeld zijn economische ontwikkelingsbeleid in het presidentiële debat aanhaalde, zei hij dat zijn regering ‘congressen organiseerde over ondernemerschap’. En in werkelijkheid wordt een groot gedeelte van het geld gewoon gebruikt om lokale regimes om te kopen of ze te versterken. Het heeft niets te maken met echte ontwikkeling.

Voordeel doen

Het verhaal over de strijd tussen facties en corrupte leiders van de Palestijnse Autoriteit over het toekennen van een contract voor mobiele telefonie; hoe de EU woningwetwoningen financierde die luxe flats werden als premie voor de aanhangers van het regime; of de gepleegde sabotage tegen de aanleg van een betere riolering in de Gazastrook – hoewel het hele project met buitenlands geld betaald werd – zijn allemaal bijzondere gevalsanalyses over hoe campagnes voor economische ontwikkeling die in het Westen zo mooi lijken in niet meer dan een aanfluiting resulteren.

Er zijn echter drie landen die hun voordeel zouden kunnen doen met de inspanningen voor economische ontwikkeling, als zij zich er maar op concentreerden. Dat zijn Tunesië, Marokko en Jordanië. Tunesië wordt momenteel natuurlijk bestuurd door een regime dat onder controle van de islamisten staat. Of die regering voorzichtig zal blijven of radicaal zal worden – onder druk van de Salafisten – is nog niet duidelijk. Het versterken van de gematigde krachten in Tunesië, die in verhouding groter zijn dan in enige ander Arabisch sprekend land, is zeker de moeite waard, maar misschien lukt het niet.

Merkwaardig genoeg worden Marokko en Jordanië geleid door gematigde regimes, maar zij worden bedreigd door de armoede en een geradicaliseerde publieke opinie.  Maar zelfs daar is dat niet het enige element. In Jordanië bijvoorbeeld bestaat een machtige Broederschap-oppositie en een mogelijk geradicaliseerde Palestijnse meerderheid. Met de aankomst van Palestijnen die Koeweit uitgezet werden in 1991, (vanwege de steun aan de PLO aan de inval van Saddam Hussein) kwam een groot aantal rijken met handelservaring hier terecht. Amman is nu een veel rijkere stad maar de doorsnee Jordaniër lijkt daar niet echt beter van te worden.

Maar Jordanië is tamelijk klein, zwak en zorgt niet voor moeilijkheden, terwijl Marokko niet van belang is voor de internationale zaken van de regio. Dus de plaatsen waar een werkelijke inspanning om economische ontwikkeling te bevorderen een verschil zou kunnen maken, worden over het hoofd gezien. Voor een tijdje praatten de Saoediërs over het toelaten van Jordanië tot de club van de rijken, de Golf Samenwerkingsraad, en over het geven van een miljard dollar aan steun. Maar uiteindelijk kwam daar niets van terecht.

Vergeet niet dat de Verenigde Staten tienduizenden miljarden dollars steun aan Egypte gaf zonder er dankbaarheid of matiging van het volk voor terug te krijgen.  Op dezelfde manier gaf de Verenigde Staten geld aan de Palestijnen of steunde Palestijnse organisatie-pogingen; het ging om het grootste bedrag dat ooit aan steun gegeven werd. Toch had dit geen vooruitgang van het vredesproces tot gevolg of een verandering in het denkbeeld of de dankbaarheid van de Palestijnen.

Maar hoewel ‘economische ontwikkeling’ heel mooi mag  klinken als een goede manier om mensen gelukkig te maken, ervoor te zorgen dat ze van Amerika gaan houden, en radicalisme te ondermijnen, blijkt het in de  praktijk niet zo doeltreffend.

Bron: PJMedia
Vertaling: HVW 

Bestel alvast het boek 'Op zoek naar de Amerikaanse droom'

en krijg toegang tot alle artikelen op de website.

inclusief :

  • Boek 'Op zoek naar de Amerikaanse droom' (ISBN: 978-99904-1-610-7)
  • Columns, interviews en reisverslagen van Leon de Winter
  • Columns van gerenommeerde columnisten, commentatoren en analisten
  • Links naar nog meer interessante artikelen en verhalen
Geen reacties tot nu toe.

Geef een reactie

Lees vorig bericht:
obama3
‘Succes leidt tot nog meer succes’

Terwijl in 2009 iedere town hall meeting over gezondheidszorg werd overspoeld door boze Tea Party-activisten, zijn de vrijwilligers van president...

Sluiten