Waarom zou je de klassieken lezen? (1) – Door Victor Davis Hanson

We kennen allemaal de gebruikelijke redenen die ons aansporen de klassieken te lezen – aangrijpende personages, oorspronkelijke ideeën, blauwdrukken van onze cultuur en paradigma’s van sublieme proza en poëzie. Verder geloven we het wel.

Maar er zijn ook praktische redenen aan te voeren, waar de iPhone-generatie mogelijk wél gevoelig voor is. Die generatie volgt van minuut tot minuut wat het laatste celebritynieuws is, welke rapper cool, cooler, coolst is en wie er nu weer ‘weet je’, ‘duh’ of ‘eh’ roept; daar kan toch niemand echt gelukkig van worden.

De klassieken zijn meer dan boeken over deugden. Zeker, Homerus en Sofokles herinneren ons aan de waarde van moed, waarzonder er, zo doceert Aristoteles ons, geen andere grote deugden kunnen bestaan. In plaats daarvan kunnen de Grieken en Romeinen deze generatie beter herinneren aan de ironische waarheden, de paradoxen van menselijk gedrag en groepsdenken. Ik zal drie voorbeelden geven van oude en ironische wijsheid.

Niet altijd winnen de snelsten de wedloop

Het probleem met de Achilles van Homerus of de Ajax van Sofokles was niet dat het hen ontbrak aan heroïsche deugden. Integendeel, ze waren goed in wat ze deden en dat was precies de reden dat ze een fatale denkfout maakten; ze gingen ervan uit dat er een correlatie bestaat tussen grote daden en grote beloningen.

Hoe vaak heeft de geboren spits al op de bank zitten mokken omdat de coach zijn neefje altijd laat spelen? Hoe vaak is de getalenteerde dichter plotseling aan de drank geraakt omdat de coryfee van de salon rijk werd van zijn georeer? Hij zou Homerus moeten lezen: de zelfdestructieve Achilles zou meer invloed moeten hebben gehad onder de kortzichtige Achaeërs dan universiteitsvoorzitter Agamemnon. Volgens elke redelijke heroïsche standaard zou de wapenrusting van de gedode Achilles niet naar Odysseus, lobbyist van zonnepanelenproducent Solyndra, maar naar Ajax moeten zijn gegaan.

In de tragische wereld staan duizenden persoonlijke agenda’s, die geleid worden door de voorspelbare menselijke natuur, garant voor het feit dat de dingen niet altijd gaan zoals ze zouden moeten gaan. De klassieken kunnen ons doen inzien dat de meesten van ons degene die boven iedereen uitsteekt eerder verfoeien dan belonen en dat we talent eerder wantrouwen dan dat we het tot wasdom laten komen.

Met lessen in de klassieken zou onze ongeduldige jeugd op z’n minst kijk kunnen krijgen op het feit dat onze wereld een plek is waar de betere mens vaak wordt gepasseerd – juist omdat hij de betere mens is. De klassieken doen ons beseffen dat onze teleurstellingen niet uniek zijn voor ons moderne zelf. Hoewel we ons niet passief bij die onrechtvaardigheid hoeven neer te leggen (Achilles en Ajax gaan er immers aan onderdoor), moeten we ertegen opboksen in de aanvaarding dat we tot mislukken gedoemd zijn.

Anderzijds, denk aan de grote westerns die het klassieke heldendicht zo zorgvuldig trachtten te evenaren; wat is de winst voor Shane (behalve een wond en een rit in de zonsondergang)? Of voor Tom Doniphon (behalve een afgebrande hut)? Of voor Chris, de man van weinig woorden in The Magnificent Seven (“The old man was right. Only the farmers won. We lost. We always lose.”)? Heeft hij die 20 dollar überhaupt nog gekregen?

Hoe zit het met Will Kane (ja, ik weet het, maar waarheen ging die rit per paard en wagen met de jonge Grace Kelly precies)? Of met Ethan Edwards (waarheen ging de wandeling nadat hij door de klapdeurtjes was vertrokken)? Naar een medaille, naar geld, naar een sheriffpenning? Eeuwige bewondering van Hadleyville? Verborgen goud uit het Mexicaanse boerendorp? Het burgemeesterschap van Shinbone? Een uur met Jean Arthur?

Slechteriken

De behoefte die de maatschappij heeft aan betere mensen is net zo groot als de argwaan die men koestert jegens hen als men ze niet meer nodig heeft. De meeste stukken van Sofokles gaan over hen die te nobel zijn om te veranderen – Antigone of Filoktetes – en die niet passen in een gewone maatschappij die het niet haalt bij hen. Lees With the Old Breed van E.B. Sledge (in het Nederlands vertaald als De Pacific) en huil om de grote mariniers die afgeslacht worden in de Pacific.

Vaak betrof het mannen als luitenant Hillbilly Jones en kapitein Haldane, die Amerika gered hebben en inmiddels zo goed als vergeten zijn. In ons hedendaagse collectieve geheugen zijn zij slechts het anonieme stereotype slechteriken die nodeloos, uit racistische motieven Japanners hebben uitgemoord, waardoor ze ons de welvaart konden nalaten die we nu als vanzelfsprekend aannemen en die maakt dat we vanuit hedonisme vraagtekens zetten bij wat er gebeurd is.

De Perikles van Thucydides waarschuwde ons al dat redenaren voorzichtigheid moesten betrachten als zij het over de doden hadden, omdat zij mogelijk dusdanig veel nadruk zouden leggen op de talenten van de overledene, dat al die lof afgunst zou kunnen opwekken bij de toehoorders, die zich vervolgens woedend zouden realiseren dat hun eigen leven niets is vergeleken met dat van de gevallene.

Wordt vervolgd.

Bron: PJMedia
Vertaling: HVW 

Bestel alvast het boek 'Op zoek naar de Amerikaanse droom'

en krijg toegang tot alle artikelen op de website.

inclusief :

  • Boek 'Op zoek naar de Amerikaanse droom' (ISBN: 978-99904-1-610-7)
  • Columns, interviews en reisverslagen van Leon de Winter
  • Columns van gerenommeerde columnisten, commentatoren en analisten
  • Links naar nog meer interessante artikelen en verhalen
Geen reacties tot nu toe.

Geef een reactie

Lees vorig bericht:
militant
De poging het ‘geheimzinnige motief’ van de aanslag in Boston te verdoezelen (3) – door Barry Rubin

Ik volg deze kwestie al jaren maar ik heb nog nooit gehoord dat een moskee of ‘gevestigde’ islamitische groep iets doet...

Sluiten