Introductie van Leon de Winter

Er zijn mensen die deze term alleen met ironie en cynisme kunnen uitspreken. Ik niet. Voor mij betekent Het Vrije Westen de kroon op de menselijke geschiedenis, die tot voor kort weinig anders heeft laten zien dan een moeizame, uitputtende worsteling om vrijheid, vrede en waardigheid.

In de tweede helft van de twintigste eeuw zijn het westen van Europa en de Angelsaksische landen aan een periode van ongekende welvaart en vooruitgang begonnen. Meer mensen dan ooit in de geschiedenis kunnen in vrede en in gezondheid een hoge leeftijd bereiken.

 

Prinsen van de geschiedenis

Nog niet zo gek lang geleden was het ondenkbaar dat de levensverwachting rond de tachtig jaar lag. Dit is mogelijk dankzij fenomenale vooruitgang in kennis, inzicht en technologie. Onze manier van leven is, vergeleken met de ontelbare generaties vóór ons, voor een groot deel bevrijd van honger, ziekte, geweld, gebrek, nood en de willekeur van de natuur. Wij zijn de prinsen van de geschiedenis.

Dit hebben we te danken aan gedurfde denkers en wetenschappers, van Aristoteles tot aan Nicolaas Copernicus en Steve Jobs. Maar ook aan Willem de Zwijger, de Amerikaanse Founding Fathers, Winston Churchill en Karl Popper. Er zijn door miljoenen mensen zware offers gebracht voor het doen ontstaan van een vrije en tegelijkertijd geordende samenleving, waarin uitbuiting en machtsmisbruik door uitgekiende instituties zo veel mogelijk worden voorkomen.

Op deze website ga ik een jaar werken aan een serieus boek over Amerika en over mijn dromen, en die van mijn gezin. Ik zal niet continu op reis zijn. In het boek zal ik privé-omstandigheden niet uit de weg gaan. Wij worden heen en weer geslingerd tussen twee liefdes, voor Nederland en Amerika. Daar zult u veel over horen. Misschien verhuizen we dit jaar weer terug naar Los Angeles, misschien ook niet. We worden misschien opnieuw emigranten, of niet… De vertwijfeling en chaos van die keuzes zal ik u niet onthouden.

De toekomst van Amerika

Ik ga ook op reis door de Verenigde Staten van Amerika, de unieke unie van staten die het hoogtepunt vormen van het westerse vrijheidsdenken. De USA lijkt haar uitzonderlijke positie in de wereld als economische, culturele en militaire macht – dit alles bij elkaar van doorslaggevend belang bij de instandhouding van de vrije wereld – langzaam te verliezen.

Maar: is dat zo? Wankelt Amerika? En zo ja, what went wrong? Zo nee: waarom denken we dat? Hoe ziet de toekomst van Amerika eruit? Wat is de betekenis van Amerika voor de vrije wereld over vijftig jaar?

Ik ga reizen, doe verslag, vertel over de presidentsverkiezingen dit jaar, en ik zal gaan praten met belangrijke denkers, met name denkers in de libertaire en conservatieve hoeken van het politieke spectrum. Het zijn denkers die weinig of niet in Europa bekend zijn door de specifieke filtering in de media; de meeste journalisten stemmen links van het midden en zullen bij de keuze van hun onderwerpen daardoor geleid worden. Daar is niks mis mee. Maar zij laten wel een uitgestrekt informatiegebied braak liggen, en daarin wil ik voor mezelf en voor u rondreizen.

Wat streef ik na? Ik wil mijn blik, en die van u, verbreden. Als u links bent, zult u regelmatig worden verrast door de zinnig- en redelijkheid van conservatieve denkers. Wanneer u rechts bent, zult u bij sommige opvattingen die rechtse denkers te berde brengen, met afkeur reageren. Ik spaar niemand. Het Amerikaanse onderzoeksbureau Gallup publiceerde kort geleden een overzicht van de ideologische voorkeuren van het Amerikaanse volk. 40% omschreef zichzelf als conservatief, 31 procent gematigd, 21 procent progressief. Bekijk hier het overzicht.

Een keten van ervaringen

De meerderheid van het Amerikaanse volk beschouwt zichzelf dus als conservatief en gematigd conservatief. De groep conservatieven neemt zelfs langzaam toe. Maar niet alle conservatieven gaan stemmen. De stembereidheid onder progressieven is traditioneel groter, waardoor het mogelijk is dat de USA bestuurd wordt door politici die linkser zijn dan de meerderheid van de bevolking. Dat is het gevolg van het Amerikaanse politieke model. Ook hier is niks mis mee. Maar het is belangrijk de nodige nuanceringen aan te brengen – dat gebeurt te weinig in de reguliere media.

Waar sta ik zelf? Het is zo goed als onmogelijk mezelf te etiketteren. Laat ik naar iemand verwijzen. Naar mijn held William Safire, ooit de beste columnist van The New York Times. Hij omschreef zichzelf als een ‘libertair conservatief’, een ‘libcon’. Dat is iemand die ten aanzien van sociale vraagstukken ronduit progressief denkt, maar tegelijkertijd een traditionalist is. Ook ik hecht aan persoonlijke vrijheid, maar ook aan de waarde van tradities en rituelen.

We zijn allen deel van een keten van ervaringen, en het is onze opdracht de opbrengst daarvan door te geven. Ik hou van grote rituelen als nationale en religieuze feestdagen, en ook van kleine zoals gezamenlijk aan tafel zitten als gezin . Ik vrees een grote, logge overheid, maar het is moeilijk de verworvenheden van de verzorgingsstaat te ontkennen. Vanuit dit perspectief, simpel gezegd, bekijk ik de wereld om mij heen en zal ik, mild maar scherp, mijn waarnemingen op papier zetten.

Het wordt een spannend jaar. Ik zal uithoeken van het enorme land bezoeken en ik zal ook ‘dwars door het midden’ gaan, ofwel langs de ruggengraat van de USA, van de Golf van Mexico naar de Canadese grens, door de bewoners van de linkse kuststaten, ‘fly over country’ genoemd, de staten waar mensen nog steeds religieus zijn en conservatieve waarden en normen handhaven.

Ik zal iedereen in zijn of haar waarde laten. Ik ben meestal een agnost, soms een atheïst, en als ik heel bang ben een waardeloze bijgelovige, maar ik heb geen probleem met mensen die hun religieuze beleving in onbaatzuchtige goedheid omzetten.

Gelijkwaardigheid

Ja, ik geef toe: ik hou van Amerika. Ik word ontroerd wanneer ik de tekst van de Declaration of Independence lees:

We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness.

In deze woorden explodeert de glorieuze opstand tegen onderdrukking en willekeur. Mensen zijn gelijkwaardig, ze hebben recht op het leven, recht op vrijheid, en het recht om geluk na te streven.

Deze woorden liggen ten grondslag aan het grootste avontuur uit de menselijke geschiedenis: de stichting en opkomst van de Verenigde Staten van Amerika. De Founding Fathers beweerden: het leven is geen tranendal, verstikt door uitbuiting door adellijken of geestelijken, criminelen of struikrovers. Eenieder is vrij om zijn lot te smeden. Eenieder is voor de wet gelijk.

Ik ga voor u de discussies beschrijven die momenteel in Amerika worden gevoerd. In welke richting beweegt het land zich? Of staan de verschillende ideologische groepen zo fel tegenover elkaar dat er meerdere richtingen zijn waardoor het land dreigt te scheuren?

Het wordt een ongelooflijk jaar, dat ik afsluit met een boek – een verzameling van de beste stukken die ik hier ga publiceren.

Schrijf mee

Dat nog niet geschreven boek wil ik nu al aan u aanbieden. In feite koopt u mijn boek – vol reisimpressies, interviews, analyses – een jaar vóór het verschijnt. Het bijzondere is: u maakt het schrijven ervan elke week mee. U kunt zelfs, via een speciale mailbox, mij uw ideeën aan de hand doen en plannen opperen voor artikelen en columns. U schrijft dus mee.

Mijn stukken zullen in het Duitse dagblad Die Welt verschijnen, maar speciaal voor Nederland richt ik een website en bijbehorende apps in. Als u mij wilt volgen, kost u dat – voor de aankoop en het toezenden van het boek, waarbij u gratis een jaar lang jaar toegang krijgt tot de website – 30 euro. Dat is niet weinig, maar het is een fractie van een abonnement op Die Welt en u krijgt er veel voor terug. Ik zal elke week minstens één keer een essay of column plaatsen. Hoeft u niets voor te betalen. Ik zal zo veel mogelijk bloggen, foto’s en videoverslagen laten zien, weblinks naar nog meer interessante verhalen geven. Een heus team zal ik aan het werk zetten. Dat zal mij bij mijn boek assisteren.

En iets anders heb ik al gedaan:

Ik heb een afspraak gemaakt met de uitgever van een hele reeks vooraanstaande Amerikaanse conservatieve en libertaire columnisten. Op Het Vrije Westen zult u unieke stukken lezen, indien mogelijk vertaald in het Nederlands, van onder meer een van ’s werelds allerbeste columnisten, de briljante Spengler (pseudoniem van David Goldman), en van de beroemde classicus Victor Davis Hanson. U zult stemmen en meningen tegenkomen die u nooit eerder in de Nederlandse media hebt gehoord.

En als klap op de vuurpijl het volgende: uit de inschrijvers zullen via het lot tien mensen worden gekozen die ik bij mij thuis nodig voor een avond met hapjes en drankjes en met discussie over de verkiezingsuitslag in november van dit jaar. Goedkoper dan 30 euro kan ik het boek niet aan u verkopen. Maar ik zal mijn taak zo zorgvuldig mogelijk uitvoeren: u berichten over wat ik aantref, wat ik denk en voel. Ik zal dat zo spannend en bijzonder mogelijk doen. Een literaire reality soap stel ik me voor – nou, ja, zoiets…

Onze vrije wereld

U kunt mij volgen op mijn reis door Amerika en door mijn hoofd en mijn hart. Dit is een cruciaal jaar. De uitslag van de Amerikaanse verkiezingen zal enorme effecten hebben voor onze eigen vrije wereld. Ik beloof u kritisch te zijn ten aanzien van iedereen die mijn weg kruist, maar ik kan niet anders dan met grote passie schrijven over het land aan wiens poort, onderaan het Vrijheidsbeeld, de volgende tekst staat:

Give me your tired, your poor,
Your huddled masses yearning to breathe free,
The wretched refuse of your teeming shore.
Send these, the homeless, tempest-tossed to me,
I lift my lamp beside the golden door!

In mijn heel vrije vertaling:

Breng mij uw ademloze arme zonder woord,
Uw verdrukte massa’s, smachtend naar lucht,
Het miserabele schuim in uw overvolle oord.
Zend ze, de daklozen, met storm naar mij gevlucht,
Ik hef mijn lamp naast de gouden poort!

Tot slot vraagt u zich misschien af, als u overweegt om mij te vergezellen op mijn reis, of ik een bepaald levensgevoel heb.

Dat zijn vragen die normaal niet bij me opkomen, en de antwoorden daarop evenmin.

Net als bij William Safire verwijs ik naar iemand. Naar de geniale wetenschapper en schrijver Carl Sagan. Ook hij leeft niet meer. Maar hij heeft veel waardevols nagelaten en heeft daarmee onze beschaving verder geholpen. Nee, Sagan was geen volmaakt mens. Hij had grote ideeën, maar leefde als een tekortschietende echtgenoot en vriend. Hij werd verscheurd door rede en irrationalisme, door verwondering en scepsis, zoals Keay Davidson in zijn biografie over Sagan schreef.

Pale Blue Dot

In Pale Blue Dot, een korte video, ondergaan we Sagans taalgebruik, zijn ideeën en opvattingen. Ze behoren tot de parels van onze cultuur. Ongelooflijke technologie houdt zijn stem in leven en laat ons beelden zien die gedurende de miljoenen jaren die onze evolutie tot nu toe heeft geduurd nooit zijn gezien, ja, die niemand kon bedenken. We kunnen die video bekijken en beluisteren wanneer en waar we maar willen. Dit is pas sinds enkele jaren mogelijk; Youtube bestaat pas sinds februari 2005. Het internet waarvan we nu gebruikmaken, bestaat in deze vorm pas sinds 1993, minder dan twintig jaar.

Maar ook Sagans mentale blik, de verscheurende liefde die hij voelt voor wie en wat wij zijn, is een moderne blik, want zij uit grenzeloze hoop en tederheid en nederigheid, en is van een overweldigende schoonheid.

Kennis, waarheid, schoonheid – ze horen bij elkaar. Er zijn wetenschappers die beweren dat gevoelens van liefde en schoonheid mechanische en al of niet functionele eigenschappen van onze hersenen zijn. Sagan laat zien dat we méér zijn. Magische wezens op reis door een eenzame kosmos.

Hunkerend naar kennis, waarheid, schoonheid.

Als ik een levensgevoel heb, dan hebben daarvoor Sagan en de editors in die korte video de juiste vorm gevonden. Google de video met de woorden ‘Carl Sagan, Pale Blue Dot, view on Break’.

Levensgevoelens zijn echter veranderlijke verschijnselen, dus pin me er niet op vast. Morgen ben ik in een agressieve bui, overmorgen in een romantische. Wat ik hoop, is dat u dit jaar met mij meereist door het land van de onbegrensde (of zijn ze inmiddels begrensd?) mogelijkheden en naar de denkers die alles in het werk stellen de oorspronkelijke ideeën van de Founding Fathers in leven te houden. Ik heb hier boven proberen aan te geven in wiens gezelschap u gaat reizen. Dat ben ik, en ik ben zeker in mijn mogelijkheden begrenst.

De reis die ik ga maken is vooral een reis door het landschap van mijn angsten en dromen, van mijn optimisme en vrees. Ja, ik geloof in een toekomst die in velerlei opzicht nog beter zal zijn dan het heden. Maar die toekomst komt niet vanzelf. Het is aan ons om die toekomst met onze eigen handen te kneden.

Leon de Winter